DANIŞMANLIK REHBERİ YABANCILARIN ÇALIŞMA İZNİ
Yabancıların çalışma izni başvuruları ülke farkı gözetmeksizin kendi ülkelerinde doğrudan Türkiye Cumhuriyeti Konsolosluklarındaki temsilciliklere yapılabilir Yabancıların çalışacağı şirketin faaliyet konusuna ve yabancı kişinin mesleki durumuna göre yönetmeliklerdeki evraklar istenir Türkiyeden Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığına başvuru yapabilmek için yabancı kişinin 6 aylık ikamet tezkeresi olması şartı aranır Yabancıların çalışma izni konulu yazımızda Danışmanlık hizmetlerimizden yararlanabilirsiniz Aşağıda konu başlıkları ile yabancıların çalışma izni konusunu kısa kısa başlıklarla özetlemiş bulunmaktayız
Danışmanlık Rehberi Yabancıların çalışma izni işlemlerinde iş piyasasındaki durum, çalışma hayatındaki gelişmeler, istihdama ilişkin sektörel ve ekonomik konjonktür değişiklikleri dikkate alınarak, yabancının ikamet izninin süresi ile hizmet akdinin veya işin süresine göre, belirli bir işyeri veya işletmede ve belirli bir meslekte çalışmak üzere en çok bir yıl geçerli olmak üzere Yabancılara çalışma izni verilmekte, bir yıllık kanuni çalışma süresinden sonra, aynı işyeri veya işletme ve aynı meslekte çalışmak üzere çalışma izninin süresi üç yıla kadar uzatılabilmektedir.
Yabancıların çalışma izni için gerekli evraklar
Yurtdışından yapılan Yabancı çalışma izni taleplerinin değerlendirilebilmesi için yabancının uyruğunda bulunduğu veya daimi ikamet ettikleri ülkedeki T.C. temsilciliklerine yapılan başvuruyu takiben en geç on gün içerisinde Yönetmelikte öngörülen diğer belge ve formların Çalışma Bakanlığına teslimi zorunludur.
Bu süre aşıldığı takdirde yapılan Yabancıların çalışma izni başvurusu değerlendirmeye alınmamaktadır
Yabancıların çalışma izni için gerekli belgeler
Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı hitaplı talep dilekçesi,
Yabancı personel çalışma izni başvuru formu (4 nüsha, son altı ay içerisinde çekilmiş fotoğraflı, işveren ve yabancı personelin orijinal imzalarını içeren. İşveren ve yabancı personelin her ikisinin de orijinal imzasının olmadığı durumlarda taraflar arasında yapılmış bireysel sözleşme veya işverence yapılan iş teklifinin işçi tarafından kabul edildiğine dair işe kabul belgesi veya onaylı sureti.)
Yurtiçi başvurularda noter onaylı ve Türkçe tercümeli pasaport sureti, yurtdışı başvurularında yeminli mütercim onaylı Türkçe tercümeli pasaport sureti,
Mesleki hizmetler kapsamında çalışacak yabancılar ile Bakanlığın gerekli gördüğü diğer mesleklerde çalışacak yabancılardan noter onaylı ve Türkçe tercümeli diploma sureti,
Türkiye’den yapılacak Yabancıların çalışma izni başvuruları için, geçerli yabancılar ikamet tezkeresi, (İkamet tezkeresinin süresinin en az altı ay olması ve başvurunun bu süre içerisinde yapılması zorunludur)
Özgeçmiş (ilişikteki özgeçmiş formatı doldurulacaktır.)
Turizm İşletme Belgeli tesislerde çalışacak olan yabancıların çalışma izni
İş mukavelesi,
Döviz gelirlerine ait belgeler,
Bonservisler (Ciddiyeti konusunda tereddüt yaratan müesseselerin bonservisleri hariç),
Mesleki hizmetler kapsamında Yabancıların çalışma izni talep eden yabancının yukarıdaki belgelere ek olarak
Yurt dışında yüksek öğrenim görmesi halinde 2547 sayılı Kanunun 3 ve 7/p maddeleri uyarınca, “Yurt dışı Yüksek Öğretim Diplomaları Denklik Yönetmeliği’ne uygun olarak alacağı “Diploma Denklik Belgesi”,
Ülkesindeki meslek kuruluşundan mesleğini icra ettiğine, kendi ülkesindeki meslek örgütüne üye olduğuna ve “meslekten men cezası olmadığına” ilişkin son altı ay içinde alınmış belge,
Danışmanlık ve teknik tedrisat amacıyla hizmet sunması durumunda, iş tanım belgesi ile sözleşme (firma-firma arası veya firma-kişi arası) örneği,
Mühendis, mimar ve şehir plancılarının her tür ve ölçekte danışmanlık ve teknik tedrisat amacıyla uzman olarak hizmet sunması ya da kamu kurum ve kuruluşlarınca uluslararası ihale açılmış projelerde proje hazırlaması ve imza yetkisi alması durumunda, noter ya da konsolosluk onaylı ve yalnız bu işe münhasır kalmayı öngören taahhütname ibraz etmesi gerekmektedir.
Yabancılar çalışma izni türlerine göre başvuruya esas istenilen diğer belgeler aşağıda yer almaktadır.
Yabancıların süreli çalışma izni
- Türkiye’de çalışmak üzere gelen yabancının eş ve bakmakla yükümlü olduğu çocuklarının çalışma izni talebinde bulunmaları durumunda, yabancı ile birlikte en az beş yıl süreyle kanuni ve kesintisiz ikamet etmiş olduklarını kanıtlayan emniyet makamlarından alınan belge,
- Yabancının en az sekiz yıl kanuni ve kesintisiz ikamet etmiş olması şartının yerine getirildiğini kanıtlayan emniyet makamlarından alınan belge,
- Yabancının toplam altı yıllık kanuni çalışmasının bulunması şartının yerine getirildiğini kanıtlayan ilgili mercilerden alınan belge,
- Mühendis, mimar ve şehir plancısı olarak çalışacak yabancıların, 6235 sayılı Türk Mühendis ve Mimar Odaları Birliği Kanunu’nun 36 ncı maddesine istinaden alması gereken geçici üyelik belgesi.
Yabancıların bağımsız çalışma izni
- Yabancının geldiği ülkeden alacağı vergi sicil belgesi,
- Yabancının icra etmeyi arzuladığı faaliyete yönelik bilimsel, teknik veya mesleki eğitimi olduğunu ispatlayan belgeler,
- Mühendis, mimar ve şehir plancısı yabancının icra etmeyi arzuladığı faaliyete yönelik akademik ve mesleki yeterliliği olduğunu kanıtlayan yetkili mercilerden alınmış belgeler,
- Yabancının en az beş yıl kanuni ve kesintisiz ikamet etmiş olması şartının yerine getirildiğini kanıtlayan emniyet makamlarından alınan belge,
- Yönetmeliğin 40 ıncı maddesinde istenilebileceği belirtilen belgeler
Yabancıların istisnai çalışma izni
- Yabancıların Kanunun 8 inci maddesinde sayılan statülerini kanıtlayan belgeler,
- Türk vatandaşı bir kişi ile evli olan yabancılar için, vukuatlı nüfus kayıt örneği,
- Türk vatandaşı bir kişi ile evli olan yabancılar için noter onaylı evlenme cüzdanı sureti,
Yabancıların çalışma izni için gerekli evraklar yabancı istihdam edecek kurum veya kuruluştan istenilen belgeler
- Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı hitaplı yabancılar çalışma izni talep dilekçesi,
- Son yıla ait, vergi dairesince onaylı bilanço ve kar/zarar tablosu,
- Kuruluş yabancı sermayeli ise, kuruluşun en son sermaye ve ortaklık yapısını gösteren Türkiye Ticaret Sicil Gazetesinin aslı veya kuruluşça onaylı örneği,
- Yabancılar çalışma izni kapsamında yabancı uyruklu öğretmen istihdam edecek Özel Öğretim Kurumları için; Kurum Ruhsatı ve Milli Eğitim Bakanlığı onay yazısı suretleri,
- Turizm kuruluşlarının istihdam edecekleri idari personel için varsa Turizm Bakanlığı’ndan alınmış işletme ve yatırım belgesinin sureti,
- Kamu kurum ve kuruluşlarınca uluslararası ihale açılmış projeleri yapma hakkı kazanmış kuruluşların (konsorsiyumlar dahil) ilgili kurum ve kuruluştan alacakları işi yüklendiklerini tevsik eden belge,
- Mühendislik, mimarlık, müteahhitlik ve danışmanlık hizmetleri kapsamında yabancı uzman istihdam edecek tüzel kişiliklerde, aynı meslekte Türk mühendis/mimar/şehir plancısı istihdam edildiğini ispata dair ücret bordrosu ve yabancı ile yapılan sözleşme örneği.
Yabancıların çalışma izni işlemlerinde başvuruya ek belgeler
- Yabancı, ortak temsilcisi ya da kilit personel ise, durumunu kanıtlayan yetkili makamlardan onaylı işverenince verilen belge,
- Vatandaşlık Kimlik Belgesi örneği,
- Türk vatandaşı bir kişi ile evli olan yabancılar için, vukuatlı nüfus kayıt örneği,
- Türk vatandaşı bir kişi ile evli olan yabancılar için noter onaylı evlenme cüzdanı sureti,
- Türk soylu olduğuna ilişkin belge,
- Mesleki eğitim diploma ve sertifika örnekleri,
- Bonservis, referans mektubu, görevlendirme yazısı, kabul yazısı gibi diğer belgeler.
Yabancıların çalışma izni işlemleri sürecinde dikkat edilmesi gereken usul ve esaslar
Yabancıların çalışma izni başvurusu
Yurt içinden çalışma izin talebinde bulunabilmek için; yabancı şahsın Emniyet makamlarınca verilmiş bulunan ve en az altı ay süreli yabancılar ikamet tezkeresinin bulunması ve başvurunun bu süre içerisinde yapılmış olması gerekmektedir. Öğrenim amacıyla verilmiş ikamet tezkereleri kabul edilmemektedir.
En az altı ay süreli geçerli ikamet tezkeresi bulunmayan yabancılar, yurt dışından çalışma izni için başvurularını, uyruğunda bulundukları veya daimi ikamet ettikleri ülkedeki Türkiye Cumhuriyeti temsilciliklerine yaparlar. Ancak bu başvuruyu müteakip en geç on gün içinde Yabancılar çalışma izni başvurusu için istenilen tüm bilgi ve belgelere ait müracaat dosyasının (ilgili işverenlikçe) Bakanlığa teslimi gerekmektedir.
Yabancıların çalışma izni işyeri değişikliği
Herhangi bir işyerinde çalışmak üzere çalışma izni almış ve izin süresi sona ermemiş bulunan bir yabancının Türkiye’deki farklı unvanlı başka bir işyerinde çalışmak istemesi halinde yeniden çalışma izni talebinde bulunması gerekmektedir. Önceki işyerindeki Yabancıların çalışma izni ne istinaden verilmiş veya bu nedenle temdit edilmiş (uzatılmış) olan ikamet tezkeresi yeni başvuru için geçerli kabul edilmemektedir. Bu durumdaki yabancıların önceki işyerinden ayrılışlarını emniyet makamlarına bildirerek bunu yabancılar ikamet tezkeresi ne işletmeleri ve tezkerenin en az altı ay süreyle yenilenmiş olarak ibrazı gerekmektedir.
Farklı unvanlı bir işyerinde Yabancılar çalışma izni istemiyle yapılacak izin istemleri, ilk başvuru gibi ele alınacağından, Yönetmelik ekinde belirtilen tüm belge ve formların doldurularak yeniden müracaatta bulunulması gerekmektedir. Ayrıca daha önce çalışılan tüzel kişilikten alınacak ilişik kesilmesine ilişkin yazı başvuruya eklenecektir.
Yabancıların çalışma izni işlemleri eksik belge
Başvuruya esas nitelikteki evrakların eksik olduğu tespit edilen yabancılar çalışma izni başvurusu dosyaları derhal işlem dışı bırakılarak dosya iade işlemi yapılmakta, gerektiğinde ya da tekrar aynı şekilde Yabancıların çalışma izni başvuru yapıldığında talep reddedilmektedir.
Yabancılar çalışma izni işlemlerinde elden eksik evrak alımı yasaktır. Eksik evraklar bir dilekçe ekinde Bakanlığımız Genel Evrak servisine teslim edilecektir.
Yabancılara çalışma izni konulu başvuru formunda yer alan bütün alanlar mutlaka doldurulacaktır. Yabancıların çalışma izni işlemli personel ya da firmaya uygun olmadığı için cevaplanamayacak sorular için de sorunun neden boş bırakıldığı cevap kısmına yazılacaktır. Yabancılar çalışma izni işleminde örneğin yabancı şahıs şirket ortağı ise ve aylık ücret almıyorsa; Ücret kısmına: “Şirket Ortağı” açıklaması yazılacaktır.
Çalışma izin başvurusunda bulunulan Şirkette görev yapan Türk ve yabancı tüm personelin SSK veya Bağ-Kur kayıtlılık durumunu gösterir son aya ait prim bordrosunun ibrazı zorunludur.
Başvuru formunda yabancıya ödeneceği beyan edilen ücret miktarının yabancının meslek, kariyer ve yapacağı görev ile bağdaşır seviyede olması gerekmektedir. Yabancıya Meslek ve göreviyle uyumlu olmayan bir ücret ödeneceğinin beyan edilmesi durumunda çalışma izin talebinin reddi söz konusu olabilmektedir.
Sadece Yabancı personel çalışma izni Başvuru Formu 4 nüsha olarak doldurulacak olup, diğer tüm belgeler sadece birer adet konulacaktır.
Yabancılar çalışma izni belgesi süre uzatımı
Yabancıların çalışma izni süre uzatımı müracaatlarında mevcut çalışma izninin bittiği tarihten geriye doğru en fazla iki aylık sürede olmak kaydıyla, izin süresi sona ermeden uzatma başvurusunda bulunulabilir. Yabancılar çalışma izni işlemlerinde süresi sona ermiş bir yabancının çalışma izni nin uzatılması için, sürenin bitiminden itibaren en geç onbeş gün içinde yabancı personel çalışma izni uzatma talep dilekçesi ve eklerinin Bakanlığımız Genel Evrak Kayıtlarına girmiş olması gerekmektedir.
Yabancı çalışma izni süre uzatımı müracaatlarında Bakanlıktan alınmış bulunan Yabancı personel çalışma izin belgesi aslının fotoğraflı, işveren tarafından imzalı ve kaşeli/mühürlü olarak ibrazı zorunludur.
Yabancılar çalışma izni süre uzatımı müracaatlarında Şirketin vergi borcunun bulunmadığına dair vergi dairelerinden alınacak yeni tarihli yazı aslının ibrazı zorunludur.
Bir şirket tarafından yapılacak birden fazla yabancı çalışma izni başvurusunda şirkete ilişkin olarak ibrazı zorunlu belgelerin her yabancının dosyasına ayrı ayrı değil sadece bir adet konulması yeterli olacaktır. Ancak diğer yabancı personel çalışma izni başvurularda Şirkete ait evrakların hangi dosyada olduğu belirtilecektir.
Şirket veya işletmenin son yıla ait, vergi dairesince onaylı bilanço ve kar/zarar tablosu, (Tablolar Yeminli Mali Müşavirlerce de onaylanabilir) Özel hesap dönemi bulunan şirketler hariç olmak üzere, her yıl 1 Nisan tarihinden sonra yapılacak başvurularda, şirketin geçmiş yıla ait bilanço ve kar/zarar tablosu ibraz edilecektir. Örneğin; 01.04.2005 tarihinden sonra yapılmış müracaatlarda 2004 ve 2003 yıllarına ait mukayeseli tablolar dosyaya konulacaktır.
Yabancıların çalışma izni alması
Mevzuat ve yönetmeliklere göre yabancıların çalışma izni alması hani koşullarda mümkündür
Yabancıların Bağımsız çalışma izni
Türkiye’de çalışmak üzere gelen yabancının eş ve bakmakla yükümlü olduğu çocuklarının çalışma izni talebinde bulunmaları durumunda, yabancı ile birlikte en az beş yıl süreyle kanuni ve kesintisiz ikamet etmiş olduklarını kanıtlayan emniyet makamlarından alınan belge,
Yabancıların Süresiz Çalışma İzni
Yabancının en az sekiz yıl kanuni ve kesintisiz ikamet etmiş olması şartının yerine getirildiğini kanıtlayan emniyet makamlarından alınan belge,
Yabancının toplam altı yıllık kanuni çalışmasının bulunması şartının yerine getirildiğini kanıtlayan ilgili mercilerden alınan belge,
Mühendis, mimar ve şehir plancısı olarak çalışacak yabancıların, 6235 sayılı Türk Mühendis ve Mimar Odaları Birliği Kanunu’nun 36 ncı maddesine istinaden alması gereken geçici üyelik belgesi
Yabancıların çalışma izni alması için Çalışma Bakanlığı kriterleri yönetmeliklerle istenilen koşullar ve ülkemizde yabancı yatırımcıların istihdam yaratmak ve Türkiye ekonomisine sağlayacakları faydalar katma değerler önemlidir
yabancıların çalışma izni alması
Yabancıların Bağımsız Çalışma İzni
Yabancının geldiği ülkeden alacağı vergi sicil belgesi,
Yabancının icra etmeyi arzuladığı faaliyete yönelik bilimsel, teknik veya mesleki eğitimi olduğunu ispatlayan belgeler,
Mühendis, mimar ve şehir plancısı yabancının icra etmeyi arzuladığı faaliyete yönelik akademik ve mesleki yeterliliği olduğunu kanıtlayan yetkili mercilerden alınmış belgeler,
Yabancının en az beş yıl kanuni ve kesintisiz ikamet etmiş olması şartının yerine getirildiğini kanıtlayan emniyet makamlarından alınan belge,
Yönetmeliğin 40 ıncı maddesinde istenilebileceği belirtilen belgeler
Yabancıların İstisnai Çalışma İzni
Yabancıların Çalışma İzinleri Hakkında Kanunun 8 inci maddesinde sayılan statülerini kanıtlayan belgeler,
Türk vatandaşı bir kişi ile evli olan yabancılar için, vukuatlı nüfus kayıt örneği,
Türk vatandaşı bir kişi ile evli olan yabancılar için noter onaylı evlenme cüzdanı sureti,
Yabancıların çalışma izni için gerekli evraklar
Ankara Kurumsal Danışmanlık 20 yılı aşkın süredir Ankara İstanbul ve İzmir ofisleri ile Türkiye genelinde Yabancı sermaye yatırımları yatırım teşvik belgesi mevzuatları işlemleri yabancıların çalışma izni yönetmelikleri ve yabancıların oturma izni konulu mevzuatlara göre yabancılara dosya hazırlama ve ilgili kurumlarda işlemlerin takibi danışmanlık hizmeti vermektedir.
Saygılarımızla
ANKARA KURUMSAL DANIŞMANLIK
Turgay Turan
Danışmanlık Rehberi
